\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede ulusal d\u00fczeyde yasal \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturan\u00a07552 say\u0131l\u0131 \u0130klim Kanunu\u00a0(\u201cKanun\u201d), 9 Temmuz 2025 tarihli Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Bu Kanun, T\u00fcrkiye\u2019nin\u00a0net s\u0131f\u0131r emisyon\u00a0hedefiyle uyumlu olarak karbon fiyatland\u0131rma mekanizmalar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131m\u0131n\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum faaliyetlerini bir b\u00fct\u00fcn olarak d\u00fczenlemektedir.<\/p>\n
Kanun; planlama, uygulama, finansman ve denetim boyutlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren kapsaml\u0131 bir yap\u0131 sunarken, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 teknik d\u00fczenlemeleri ikincil mevzuata b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130klim Kanunu uyar\u0131nca, T\u00fcrkiye\u2019de ilk kez\u00a0ulusal bir Emisyon Ticaret Sistemi (\u201cETS\u201d)\u00a0kurulmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (\u201cBa\u015fkanl\u0131k\u201d) taraf\u0131ndan belirlenecek \u00fcst s\u0131n\u0131rlar \u00e7er\u00e7evesinde i\u015fletmelere emisyon tahsisat\u0131 yap\u0131lacak, bu tahsisatlar ETS piyasas\u0131nda i\u015flem g\u00f6rebilecek ve al\u0131n\u0131p sat\u0131labilecektir. Sistemin i\u015fleyi\u015fi Enerji Piyasalar\u0131 \u0130\u015fletme A.\u015e. (\u201cEP\u0130A\u015e\u201d) taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir.<\/p>\n
ETS kapsam\u0131ndaki i\u015fletmeler, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131na neden olan faaliyetleri i\u00e7in Ba\u015fkanl\u0131k\u2019tan\u00a0sera gaz\u0131 emisyon izni\u00a0almak zorunda olup y\u0131ll\u0131k do\u011frulanm\u0131\u015f emisyonlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelen miktarda\u00a0tahsisat tesliminde bulunmakla\u00a0y\u00fck\u00fcml\u00fc olacakt\u0131r. Teslim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmeyen i\u015fletmelere hem parasal hem de ilave tahsisat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130zinlerin \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde al\u0131nmas\u0131 zorunlu olup bu s\u00fcre i\u00e7inde faaliyetlerine devam eden i\u015fletmeler i\u00e7in ge\u00e7ici bir istisna tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stisna kapsam\u0131nda, \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7erisinde i\u015fletmelerin; ETS kapsam\u0131nda faaliyetlerine devam edebilmeleri i\u00e7in, bir kereye mahsus olmak \u00fczere sera gaz\u0131\u00a0emisyon\u00a0izinlerinin oldu\u011fu kabul edilmektedir.<\/p>\n
Kanun, ETS kapsam\u0131nda tahsisat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin belirli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n\u00a0karbon kredileriyle denkle\u015ftirilmesine\u00a0imk\u00e2n tan\u0131maktad\u0131r. Bu kapsamda ulusal d\u00fczeyde karbon kredilendirme sisteminin kurulmas\u0131, denkle\u015ftirme projelerinin sertifikasyonu ve kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 Ba\u015fkanl\u0131k yetkisine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Hatal\u0131 ya da yan\u0131lt\u0131c\u0131 karbon kredisi bildiriminde bulunan proje sahiplerine para cezalar\u0131 uygulanmakta ve bu kredilerin ge\u00e7ersiz say\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
\u00a0<\/strong>Kanun, ithal edilen \u00fcr\u00fcnlerin g\u00f6m\u00fcl\u00fc karbon emisyonlar\u0131n\u0131n\u00a0S\u0131n\u0131rda Karbon D\u00fczenleme Mekanizmas\u0131 (\u201cSKDM\u201d)\u00a0ile y\u00f6netilmesini \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bu d\u00fczenlemenin, Avrupa Birli\u011fi\u2019nin ayn\u0131 adl\u0131 sistemine paralel bi\u00e7imde uygulanmas\u0131 beklenmektedir. Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 koordinasyonunda y\u00fcr\u00fct\u00fclecek bu mekanizma ile, yurt i\u00e7indeki \u00fcreticilere uygulanan karbon maliyetinin ithal \u00fcr\u00fcnlere de yans\u0131t\u0131lmas\u0131 hedeflenmektedir. B\u00f6ylece hem\u00a0karbon ka\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi hem de\u00a0rekabet e\u015fitli\u011finin korunmas\u0131\u00a0ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n Kanun ile birlikte, ulusal katk\u0131 beyanlar\u0131, yerel iklim eylem planlar\u0131, strateji belgeleri ve sekt\u00f6rel risk analizleri gibi\u00a0planlama ara\u00e7lar\u0131\u00a0zorunlu hale getirilmi\u015ftir. Merkezi ve yerel idareler, bu planlama s\u00fcre\u00e7lerinde sera gaz\u0131 azalt\u0131m\u0131na ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyuma y\u00f6nelik hedefleri dikkate alarak gerekli uygulamalar\u0131 hayata ge\u00e7irmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Ayr\u0131ca,\u00a0\u0130l \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Koordinasyon Kurullar\u0131\u00a0kurulmas\u0131 ve yerel eylem planlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 ile uygulamas\u0131nda bu yap\u0131lar\u0131n sorumluluk \u00fcstlenmesi d\u00fczenleme alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Kanun, karbon fiyatland\u0131rma ara\u00e7lar\u0131 ile birlikte iklim dostu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n desteklenmesini te\u015fvik etmektedir. ETS gelirleri, karbon kredileri ve idari yapt\u0131r\u0131mlardan elde edilen gelirlerin, Ba\u015fkanl\u0131k b\u00fct\u00e7esinde \u00f6zel \u00f6denek olarak tahsis edilerek\u00a0ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, teknoloji geli\u015ftirme, Ar-Ge faaliyetleri ve adil ge\u00e7i\u015f uygulamalar\u0131\u00a0i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 planlanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye Ye\u015fil Taksonomisi\u2019nin olu\u015fturulmas\u0131 da bu kapsamda d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n Kanun, ihlaller i\u00e7in olduk\u00e7a y\u00fcksek idari yapt\u0131r\u0131mlar \u00f6ng\u00f6rmektedir. \u00d6zellikle ETS y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin ihlali halinde,\u00a0her bir eksik teslim edilen tahsisat i\u00e7in piyasa fiyatlar\u0131n\u0131n iki kat\u0131na kadar para cezas\u0131\u00a0uygulanabilecek, baz\u0131 durumlarda sera gaz\u0131 emisyon izni dahi iptal edilebilecektir.<\/p>\n Cezalar ihlalin niteli\u011fine g\u00f6re\u00a0120.000 TL ile 50.000.000 TL\u00a0aras\u0131nda de\u011fi\u015febilmekte ve tekrar durumunda katlanarak art\u0131r\u0131labilmektedir. Denetim yetkisi ise Ba\u015fkanl\u0131k\u2019a aittir.<\/p>\n \u0130klim Kanunu ile birlikte T\u00fcrkiye, d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu kalk\u0131nma yolunda \u00f6nemli bir yasal altyap\u0131ya kavu\u015fmu\u015ftur. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te ikincil d\u00fczenlemeler ve sekt\u00f6r bazl\u0131 rehberlerin yay\u0131mlanmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\nPlanlama ve Uyum Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri<\/h3>\n
Karbon Fiyatland\u0131rmas\u0131 ve Ye\u015fil Finansman<\/h3>\n
Denetim ve \u0130dari Yapt\u0131r\u0131mlar<\/h3>\n